Mieway of things

Ben, sen, onlar, bizler...

2011-02-01T16:50:00.003+02:00

'Biz kendimizi eleştirebilseydik yabancıların hakkımızda söylediklerini bu denli önemsemez, onları ¨Türk Dostu¨ ya da ¨Türk düşmanı¨diye damgalandıran fikri sabitlerimizden çoktan kurtulmuş olurduk.

Biz kendimizi eleştirebilseydik aynadaki görüntülerimizi taşlamaz, ¨Geceyarısı Ekspresi¨gibi Türk düşmanı ikinci sınıf filmler her an hortlayacak diye endişelenmezdik.

Biz kendimizi eleştirebilseydik, el alem ayıbımızı görmesin diye cemaat gibi utanmak yerine, her yüzleşmeden toplumca daha da güçlenmiş, olgunlaşmış olarak çıkardık' diyor Gündüz Vassaf, Kimliğimi Kaybettim, Hükümsüzdür'de.

Peki biraz da makrodan mikroya odaklanalım.

Ölesiye korkmuyor muyuz eleştiriden?

Daha da önemlisi içe dönüp bakmak yerine orda, burda, onda, bunda aramıyor muyuz düşmanı, yanlışı?

İyiler ve kötüler tanımları yaratıp, bizden olanları ve olmayanları bir çırpıda kümelendirmiyor muyuz? Sınırlarını keskinleştirip, kötüler bizden değildirlerle rahatlatmıyor muyuz vicdanlarımızı?

Her tanımladığımız kötüler ve iyiler kümesi bizi biraz daha gerçekten uzaklaştırmıyor mu?

Gerçek aynalarla yüzleşenler, kendini en acımasız gözle, duru bir şekilde değerlendirenler içimizdeki kötünün, en az iyi kadar canlı ve ayakta olduğunu görmez mi?

Görenler, hiç onlar ve bizler ayrımına düşer mi?

Yapmayın, etmeyin...

Kavgada hiç haksız tarafla karşılaşmadım, derdim bundandır.

Yeni Yıl

2010-12-22T00:54:00.001+02:00

Yeni yıl yazılarından oldum olası uzak durmuşumdur. Nedeni bilinmez, geçmişin değerlendirmesi, geleceğe dair dilekler, varsayımlar, gözlemler ve öngörüler bir takvim sayfası daha yırtıldı diye yapılacak birşeymiş gibi gelmez.

Beni ben yapan geçmişe ağıt yakmak kadar onurlandırmak da...

Beni beşerlikten çıkma yolunda ilerletecek her adım da…

Beni şu andan kopartacak her öngörü de…

Çırpınıp durduğun için dinginliğinin farkına varamadığın bir suda çırpınıp durmak kadar yorucu ve gereksiz gelir.

Bu yüzden önerim şudur; bırakalım aksın hayat. Üzerimize gelen her dalgada biraz daha duralım. Aksın tam olması gerektiği gibi. Olduğu gibi. Ve olacağı gibi…

Takvim yapraklarıyla değil de, öğrenmişliklerimizle değerlendirelim hayatı. Yaşanmışlıklarla, deneyimlerle değil de bıraktığı izler ve olgunlaştırdığı ruhla değerlendirelim ömrü.

Bir yıl daha geçsin, bir gün daha eskisin, bir takvim yaprağı daha düşsün. Ve her şeyden önemlisi, herkes için tek dileğim her şey akıp giderken endişe karışmasın hayata. Endişedir sahip olduğun anların düşmanı!

Huzurlu yıllar!

Not: Nerelerde miydim? Algılarım açık kalınca kuranderde kalmışım kuzum.

Forward Mail Hazinesi

2010-07-01T11:36:00.001+03:00

Gönderilen listesi uzayıp giden ve çıkış noktası asla belli olmayan "forward mailler" 90'lı yıllarda Hotmail'den ilk posta adresimi aldığım günden bu yana merak ettiğim bir konudur.

Nereden başlar? O ilk maili yazanın motivasyonu nedir? vb...

Her şeyden çok da o hikayelerin kaynağını merak ederdim.

Organ mafyası konulu şehir efsaneleri, bankamatik hırsızlığında son durum, şiirli müzikli sunumlar, yeni virüs uyarıları....

Kim hazırlar? Kimin aklına gelir?

Geçen gün kitapçı turlarımdan birinde ne olduğunu bilmeden aldığım bir kitap beni işin kaynağına götürdü.

"Felsefe diyarından, hikmet yurduna: Bilgelik Hikayeleri"

Ne umdum, ne buldum konusuna hiç girmeyeceğim. Zira binlerce "forward" maili arka arkaya okumak enteresan bir deneyimdi.

Ama konu bu değil.

Konu; bayıltırken düşündüren, yüzlerce hikayenin ardından huzura erdiğimdir.

Artık biliyorum. Forward mail mafyasının hazinesini buldum! Beni listeden çıkarabilirsiniz. Hepsini bir oturuşta okuyup, görevimi tamamladım.

Konu hakkında enteresan bir araştırma için buraya

Houston, yörüngemizde anlam kayması var!

2010-06-17T15:25:00.004+03:00

İnsanoğlu ancak 2030 yılında Mars'a gidebilecekmiş. Ama çok uzak bir gelecek diye düşünmeyin. Birçoğunuz hatırlar, 2004 yılında başlayan Lost, 2010'da biteceğini duyurduğunda daha çok var diye düşünmüştük. Hazin son geçen haftalarda geldiğinde, hem adanın tıpası olan koca bir balon olduğunu hem de zamanın ne kadar çabuk geçtiğini fark ettik.

Neyse konuyu bulandırmayayım.

İnsanoğlunun Mars serüveninin önündeki engellerden biri de sosyal bir varlık oluşuymuş. Tuhaf öyle değil mi? Teknik ve ekonomik engellerin yanı sıra bu konuya da eğilen bilimadamları ekibin tecrit ve yalnızlık halinde görevi psikolojik açıdan başarıp başaramayacağını araştırıyormuş.

NTV Bilim dergisinin haberine göre Temmuz 2010'da Moskova'da yürütülecek olan deneyde altı kişilik astronot ekibi 520 gün boyunca pencereleri olmayan, birbirine eklenmiş üç vagonda yaşayacak.

Araştırmanın amacı, tecrit, stress ve tekdüzelik gibi sorunların yaratacağı psikolojik etkileri incelemekmiş.

Şahsen araştırmanın sonuçlarını heyecanla bekliyorum. Ama, yanlış anlaşılmasın. Uzaya gitmeyi planladığımdan değil, çevremi ve çevremdeki hayatı daha iyi anlamama yardımcı olacağını umduğumdan.

Belki bu araştırmadan sonra sosyalleşmenin de değeri daha iyi anlaşılır. Hatta sağlıklı sosyalleşmenin formülleri yazılmaya başlanır. Örneğin, mutlu olabilmek için "haklı çıkmak mı" yoksa "orta yol bulmak mı" daha değerli ortaya çıkar.

Gerçi, kavgada veya tartışmada haksız tarafla hiç görüşme olanağı bulamadım ama içimden bir ses "haklı çıkmanın" uzun vadede fayda sağlamadığını söylüyor.

Veya sağlıklı bir ilişki kurmak için gerekli davranışların neler olduğu ortaya çıkabilir. Kim bilir belki mutlu ilişkinin formülü de yazılabilir. Belki o zaman mutlu olmanın yolunun ilişki yaşadığımız bireyin çabalarından geçmediğini de görebilir ve mutluluğun her bireyin devam ettirmesi gereken bireysel bir sorumluluk olduğunu fark ederiz.

Yok yahu! Daha neler mi diyorsunuz?

Dediğim gibi, araştırmanın sonuçlarını heyecanla bekliyorum. Önce insanoğlunu anlayacağım sonra Mars'a gideceğim.

Kaynaklar:
Burası Mars buradan çıkış yok / NTV Bilim Haziran 2010

Frost / Nixon

2009-12-14T12:38:00.002+02:00

Vietnam, Kamboçya, yüksek enflasyon, Apollo 13, Watergate... 1968'de Cumhuriyetçi Parti'nin adayı olarak seçime katılan ve rakibi Hubert H. Humphrey'yi yenilgiye uğratarak seçimleri kazanan Richard Nixon ve Watergate skandalı Pazar günüme renk kattı. 1977 yılında İngiliz bir gazeteci ve televizyoncu olan David Frost'un Nixon ile dört bölümden oluşan röportajlarını konu alan Frost Nixon yeniden tarih sayfalarını karıştırmaya ve skandallarla dolu o dönemi okumaya başlamama neden oldu.

Lisede tarihi sevmezdim. Şimdi ABD, 1 ve 2. Dünya Savaşları, Osmanlı, televizyon ve medya, reklam, pazarlama ne olursa olsun, tarihi okumaya bayılıyorum.

Nixon'un dönemi de, kendisi de dönüp bakıldığında oldukça manidar. Mesela, 1968'de seçilirken Vietnam'dan çekileceğini iddia eden ve seçildikten hemen sonra Vietnam Özgürlük Ordusunun merkezinin Kamboçya'da olduğunu iddia ederek gizli bir taaruz düzenleyen Nixon da Bush gibi hiçbir zaman bombalamaların sebebi olan o merkezi bulamamış. Fakat söz verdiği gibi birlikleri azaltarak ABD ordusunun yerini Güney Vietnamlılardan oluşan bir orduyla değiştirirken bir yandan da Laos'a saldırınca dönemin meşhur savaş karşıtı protestolarının ortasında bulmuş kendini.

1972'de ikinci defa seçilmesinin ardından ise Başkanın Yeniden Seçilmesi Komitesi (CRP) tarafından kiralanmış beş kişinin Demokratik Parti'nin Watergate adlı binasındaki genel merkezinde yakalanmasıyla başlayan skandallarla adını tarihe yazdı.

Filme de konu olan ve David Frost'un kariyerini dünya çapında parlatan röportaj dört bölümde Nixon'un Vietnam savaşı, Çin ve Rusya ile başlattığı diplomatik ilişkiler, Soğuk Savaş ve meşhur Watergate skandalını ele alıyor.

Filmden birkaç alıntı yapmadan olmaz.

Nixon: Terleme sorunumu biliyorsundur.
Frost: 1960'da Jack Kenedy ile çıktığınız televizyon programından bahsediyorsanız...
Nixon: Üst dudağımdaki terin başkanlık seçimini kaçırmama neden olduğunu söylüyorlar. Radyodan beni dinleyenler seçimleri kazandığımı düşünmüştü. Ama televizyon ve yakın plan çekimler, bambaşka bir anlam yaratıyorlar. Artık mendil kullanmamı ve kaşlarımı almamı tavsiye ediyorlar.

Nixon: Hata yaptım. Çok büyük hatalar, bir başkana yakışmayacak hatalar. Küçük bir çocukken hayal ettiğim standartlara uygun olmayan şeyler. Ama hatırlarsanız, çok zor bir süreçti. Beş cepheli bir savaşın tam ortasındaydım. Medya, Kongre Sarayı, Ervin Komitesi... Ama sorumluluğumu yerine getirmediğimi kabul ediyorum ve sizin tabirinizle delilleri örtbas etmeye çalıştım. Bundan dolayı derin bir pişmanlık içindeyim. Ama dizlerimin üstüne çöküp sürünmemi bekliyorsanız... Hayır, asla!

Hatalarım mantık değil duygunun ürünüydü. Ama bütünüyle benim hatamdı, kimseyi suçlamıyorum. Kendi ellerimle onlara kılıcı verdim. Onlar da büyük bir memnuniyetle sapladılar. Ben de onların yerinde olsaydım aynı şeyi yapardım.

Frost: Peki Amerikan halkı?

Nixon: Onları hayal kırıklığına uğrattım. Arkadaşlarımı, ülkemi, herkesi hayal kırıklığına uğrattım. Ama en kötüsü devlet sistemimizin güvenilirliğini sarstım. Hükümette görev yapması gereken gencecik insanların sistemin yozlaşmış olduğunu düşünmelerine neden oldum. Bu yükü ömrümün sonuna kadar taşımak zorundayım.

Politik hayatım sona erdi.

Nixon: Televizyonun ilk ve en büyük günahı ne biliyor musun? Basitleştiriyor ve indirgiyor. Düşünceler, zaman, koca bir kariyer tek bir kareye indirgeniyor.

Film hakkında detaylı bilgi için buraya...
Filmin ve tarihin tekerrürü içinse televizyon ekranlarına...

40 yıl önce, 40 yıl sonra

2009-12-03T17:37:00.003+02:00

Time her yıl sonunda 40 yıl önceye uzanıp bir yılı toparladığı özel bir sayı hazırlıyor. 2009'da efsane yıl 1969'a denk geliyor.

ABD'nin bir yandan uzaya ayak bastığı bir yandan da 4 yıl önce Lyndon Johnson Vietnam'a gönderdiği birliklerin bataklığa gömülmesi ile çalkalandığı bir yıldan bahsediyoruz. Richard Nixon'un çiçeği burnunda bir başbakan olarak umutlarla karşılandığı günler...

Bazı şeyler değişmiyor.

Küçük ve hızlı bir operasyon olması beklenen süreç 537,500 birlik ile gideni yutan bir bataklığa dönüşmüş ve tüm umutlar Nixon'un barışçıl politikasına bağlanmış. Time 16 Mart sayısında "Vietnam savaşı acımasız bir yük olmaya devam ediyor... Richard Nixon'un barışçıl bir politika izlemesi ile anlaşmaya varılması çok uzak bir ihtimal değil" diye umut vermeye çalışırken bir yandan da son bir haftada 453 askerin şehit olmasıyla son altı ayın en kanlı haftasını geçirdiklerini duyuruyor.

Öte taraftan bazı şeyler de bir daha hiç eskisi gibi olmuyor.

Mesela yeniden biraraya gelerek eski ruhunu yakalamak isteyen Beatles, 30 Ocak 1969'da son canlı konserini dinleyicilerinden uzakta, Apple Plak Şirketinin terasında vererek veda ediyor. Get Back şarkısı ile tekrar bir araya gelerek bol çığlıklı, hayranlı, çılgın konser günlerine geri dönmeyi umut ederken Yoko Ono ve John Lennon'un ayrılmaz bir ikili olması, albümün hazırlık ve kayıt sürecinin kameralar önünde olması için israr eden plak şirketi ve artan baskı nedeniyle bütünüyle çatırdıyor. Ve bir daha bir araya gelmemek üzere dağılıyor.

Ve bir efsanenin bitişi ile başka bir efsanenin doğuşu yine aynı seneye denk geliyor...

Woodstock... aslında New York'un 69 km güneybatısında yer alan Max Yasgur'un çiftliğinde düzenlenen konserler zincirinin 400.000 hippinin akını ile koca bir efsaneye dönüşmesi organizatörlerin bile beklediği birşey değildi. Yankısı ise çok uzun bir süre devam etmiş. Time dergisi o günlerde "Festivalin cazibesi en iyi rock gruplarına ev sahipliği yapacak olmasıydı. Ama görünüşe göre iyi müzikten daha önemli bir şey başardı. Azınlık olduklarını düşünen binlerce genç, biraraya gelerek başdöndürücü birşey keşfettiler: Onlar azınlık değil gündemin ta kendisi."

Yeni yıla 27 gün kala tarihin tozlu sayfalarında ne işin var diye sormayın...

Tarih, tekerrür.

Cehennem Asrı

2009-11-30T13:44:00.003+02:00

Time dergisinin Aralık sayısı geçtiğimiz on yılı Chennem Asrı olarak nitelendirmiş ve kapağa taşımış. Haklı.

Özellikle de batı ülkeleri için son on yıl ABD'de seçim skandalı ile başlayıp, 11 Eylül'ün şoku, Afganistan ve Irak'ta başlayan ve hala sonu belli olmayan savaşlar, Katrina Kasırgası, Fannie Mae ve Freddie Mac'in hükümet tarafından el konmasıyla başlayan ekonomik kriz ve GM, Ford ve Chrysler'in iflas açıklamasıyla kontrolden çıkan bir sürece dönüştü.

Öte yandan asır birçok kahramanın devrilmesine de şahit oldu. Kurumsal ve bireysel skandallar blog dünyası, sosyal ağların merceği sayesinde onarılamaz duruma geldi. Eski çözüm yöntemleri işleri daha da kötü bir hale getirmekten başka işe yaramadı.

Peki tüm bunlar kötü bir tesadüf mü? Ve daha da önemlisi kafamızı kuma gömüp kasırganın geçmesini beklesek olur mu?

Time dergisine göre; maalesef hayır. Son on yılın cehennem asrı olması bir tesadüf değil. Katrina'dan, Afganistan ve Irak savaşlarına, otomotiv sektörünün çöküşü ve ekonomik krize kadar dönemin simgesi haline gelen tüm olayların ortak dört özelliği var.

İhmalkarlık, açgözlülük, menfaat odaklılık, sorumsuzluk.

Yedi ölümcül günahın tanımlarına benziyor, öyle değil mi?

Dikkat edelim de on yıl yüzyıla dönüşmesin.

Tehlike

2009-11-05T14:10:00.002+02:00

Özdemir Asaf ne güzel söylemiş:

"Bedenim dinlendiği zaman kafam en tehlikeli düşüncelerle yorgun.
Bedenim en tehlikeli işlerle uğraşırken zihnim dinleniyor."

Man in the mirror

2009-10-29T01:40:00.004+02:00

Onunla tanıştığımda dünyayı değiştirebileceğime inanıyordum. Doğru tınıyı yakalarsam olur sanıyordum.

Zaten, 80'li yıllarda çocuk olmak onun süperkahraman olduğuna inanmak demekti. Benim yaşımda çocuk olanlar bilir, daha o zamanlar paparaziler bu kadar kirletmemişti hayalleri, her adımı ezberlenirdi. Moonwalk yapamayanı dışlar, dans ederken elini iki bacağının arasına götürüp hayali şapkasını kaldırmayanı adamdan saymazdık.

O önce tarih yazdı, sonra tarih oldu. Biz süperkahramanların gerçek olmadığını anladığımız yaşlarda o çoktan hiç yaşlanmamak üzere hayali ülkesine çekilmişti.

Şimdi, kör öldü badem gözlü oldu diyenlere inat, son defa dirildi sahnede. Işığını yansıtmak, sahnede devleşmek ve bize son bir göz kırpmak için. Dünyayı değiştirmek için önce aynadaki adamdan başlamak gerektiğini hatırlatmak için...

Koreografi ile değil ruhuyla dans eden adam, her şeye rağmen ruhun şad olsun!

Çünkü; sevgi sonsuza dek yaşar...

İzleyin! This is it!

Bu yazı bu şarkıyla okunur:

Mutluluğun Formülü

2009-10-28T16:55:00.003+02:00

TED Talks'ta bu hafta 2 videoyu tekrar izledim. Biri Dan Gilbert'ın hatalı beklentilerimiz konusunda , diğeri ise Matthieu Ricard'ın mutluluk alışkanlığı üzerine yaptığı konuşmaydı.

Önce Dan Gilbert'tan başlayalım.

Gilbert, 1738 yılında Daniel Bernoulli'nin ortaya attığı olumlu karar alma denklemini ve bu denklemin neden işe yaramadığını anlatıyor. Denkleme göre; eylemin sonunda kazanç elde edebilme ihtimalimizi ve elde edeceğimiz kazancı doğru analiz edebildiğimiz takdirde her zaman doğru kararlar verebiliriz. Fakat basit bir olasılık hesabı gerektiren yazı tura gibi bir oyunda doğru kararı vermek basitken gündelik hayatta bu formülü uygulamak oldukça zor.

Neden mi? Öncelikle objektif bir şekilde olasılık hesabı yapmak konusunda başarısızız. Çünkü olasılığı hesaplarken geçmiş deneyimlerimiz ve bilgilerimizin ışığında değerlendirme yapıyoruz. Örneğin sel ve hortumlar mı yoksa havuz ve denizler mi daha tehlikelidir? Hafızamız, sel ve hortumlarda ölen haberleriyle dolu olduğu için (diğerinin haber niteliği nispeten daha azdır) havuz ve denizlerin daha az tehlikeli olduğunu düşünürüz. Fakat istatistiklere göre her yıl deniz ve havuzda boğulanların oranı çok daha fazladır.

Ve daha da önemlisi elde edeceğimizi düşündüğümüz kazancı objektif olarak değerlendiremiyoruz. Kazancı diğer seçenekler ve içinde bulunduğu koşullarla belirliyoruz. Örneğin, bir hamburger 25 lira eder mi? İstiklal caddesinde yürüyorsan etmez. Uzun bir uçak yolculuğunda yemek verilmiyorsa, tam miden kazınmaya başladığında uzaktan bir hamburger kokusu alırsan eder.

Veya rafta, 8, 12 ve 25 liralık üç çeşit şaraptan genellikle 12 liralığı tercih ederken şarap raftan çıkıp masaya geldiğinde tercihimizi etkileyen kriter anlamını yitiriyor.

Peki, doğru kararlar almak konusunda bu kadar başarısızken nasıl mutlu olmayı başaracağız?

Aslına bakarsanız doğru kararlar almakla veya başka bir deyişle sonucunun sadece olumlu olacağını bildiğimiz şeyleri yapmakla mutluluğun hiçbir ilgisi yok. Bunu açıklamadan önce mutluk kavramını netleştirmek için Matthieu Ricard'ı kulak vermek gerekiyor.

Dünyanın en mutlu insanı olarak bilinen ve "Happiness: A Guide to Developing Life's Most Important Skill" kitabının yazarı Matthieu Ricard'a göre pek çoğumuz mutluluk ve zevki (başarıyı) karıştırıyoruz. Zevk; zaman, obje ve mekana bağımlıdır. Daha da önemlisi sürekliliği mümkün değildir. Çok zevk aldığınız birşey bile bir süre tekrarlandıktan sonra etkisini yitirir.

Kısaca, kaç kavanoz Nutella mutluluk getirir? Sıfır.

Peki öyleyse mutluluk nedir? Abidin'e değil de Ricard'a sorarsanız cevap alabilirsiniz. Ricard'a göre mutluluk çevresel koşullara bağlı değildir. Yüzeyde oluşan fırtınalar ve çalkantılardan etkilenmeyen denizin derinlikleri gibi mutluluk da sahip olduklarımız, olamadıklarımız, isteklerimiz, başarı veya başarısızlıklarımızdan etkilenemeyecek kadar derinde bir yerlerde.

Ve aslında mutlu olabilmek için dışarı bakmak veya mutluluğu koşullara bağlamak mutsuzluğu garantilemenin yolu.

Bu elbette söylendiği kadar basit bir yolculuk değil fakat mutlu olabilmek için tüm çevresel koşulları kontrol etmeye çalışmak kadar da imkansız değil. Tıpkı karın kaslarına sahip olabilmek için mekik çekmek gerektiği gibi zihni güçlendirmek için sürekli ve bilinçli bir şekilde çaba sarfetmek gerekiyor.

Ama, tüm bu çabaya değer. Hangisi daha mutlu duruyordu diye sorarsanız, kesinlikle turunculuyu seçerdim.

Şimdi sözü Gandi'ye bırakayım;
Söylediklerinize dikkat edin düşüncelere dönüşür...
Düşüncelerinize dikkat edin duygularınıza dönüşür...
Duygularınıza dikkat edin davranışlarınıza dönüşür...
Davranışlarınıza dikkat edin alışkanlıklarınıza dönüşür...
Alışkanlıklarınıza dikkat edin değerlerinize dönüşür...
Değerlerinize dikkat edin karakterinize dönüşür...
Karakterinize dikkat edin kaderinize dönüşür...

Videolar için buraya:
Matthieu Ricard
Dan Gilbert

Sağ tıkla kaydet

2009-10-25T21:12:00.002+02:00

Beğendiğim satırların altını çizmeye, replikleri sağa sola not etmeye bayılırım. Bazen tüm paragrafı, sayfayı hatta kitabın altını çizmeye kalkışırım. Bazen de okurken not etmediğim ama aklımda kalan satırlar olur.

Bu aralar satırlar, paragraflar, notlar birikti... Biraz dijital bitler, parçalar değil, kağıtlar kalemlerden gelen kısa kısa düşünceler, notlar paylaşayım.

"... kendilerini küçük tanrı sanan, birkaç Grekçe kelimeyi ipsiz sapsız bir halde karıştırmayı harikulade bir şey sayan günümüz retorik bilimi hocalarını taklit etmek istiyorum. Bunlar hiçbir yabancı kelime bilmezlerse küflü birkaç kitaptan birkaç eski kelime çıkarır ve okuyucunun gözünü kamaştırırlar..." Deliliğe Övgü, Erasmus, Kabalcı Yayınevi

"Yolculuk etmek, çok işe yarar, düş gücünü çalıştırır. Gerisi yalnızca düş kırıklığı ve yorgunluktan ibarettir. Bizim yolculuğumuz ise tümüyle düşseldir. Gücünü buradan alır. Yaşamdan ölüme doğru gider..." Gecenin Sonuna Yolculuk, Louis- Ferdinand Celine

"Hikayeler hep aynı hikaye olmasın. Onları biz aynı yaparız." Dünya Kaçtı Gözüme, Özdemir Asaf

"Biz şeyleri olduğu gibi görmeyiz. Biz şeyleri olduğumuz gibi görürüz." Anais Nin

" - Herhangi bir konu veya kişiyi incelemenizi isteyebilir miyim?

- Şans oyunları dışında kalan her şey olabilir. Çünkü onlar tesadüfün olmadığı bir evrende tesadüf açlığıyla yaratılmış düzeneklerdir." Azil, Hakan Günday

"Her şeyi bilecek kadar genç değilim." Oscar Wilde

Güven monologları

2009-10-20T22:21:00.002+03:00

O’na neden güvenmiyorum?
Çünkü bana dürüst davranmayacağını düşünüyorum.
Neden bana dürüst davranmayacağını düşünüyorum?
Çünkü bana yaptığı her şeyi açıkça anlatmıyor.
Bu beni neden rahatsız ediyor?
Çünkü onun hayatını yeterince bilemiyorum.
Bu beni neden rahatsız ediyor?

Çünkü onun hayatını yeterince bilemeyince yeterince kontrol edemiyebiliyorum.
Bu beni neden rahatsız ediyor?
Çünkü benim bilmediğim kararlar alabiliyor ve benim bilmediğim şeyler yaşayabiliyor.
Bu beni neden rahatsız ediyor?
Çünkü ben onun bilmediği kararlar almıyorum veya bilmediği şeyler yapmıyorum.
Bu doğru mu?
Değil.

Peki, benim bilmediğim kararlar alması beni neden rahatsız ediyor?
Çünkü onu kontrol etmek istiyorum.
Neden onu kontrol etmek istiyorum?
Onun hareketlerini kontrol edebilirsem kendimi güvende hissedebilirim.
Neden ancak onun hareketlerini kontrol edebilirsem kendimi güvende hissedebileceğimi düşünüyorum?
Çünkü beni yeterince sevmediğini düşünüyorum.
Neden beni yeterince sevmediğini düşünüyorum?
Çünkü onu yeterince tatmin edemediğimi düşünüyorum.
Neden onu yeterince tatmin edemediğimi düşünüyorum?
Çünkü onun isteklerine uygun biri olmadığımı düşünüyorum.
Neden onun isteklerine uygun biri olmadığımı düşünüyorum?
Çünkü bana öyle hissettiriyor.
Bunu bana o mu hissettiriyor?
Hayır.

Kendime not: Her şeyi kendi üzerinden yazarsan başın tez zamanda belaya girecek.

Okuyucuya not: Monolog kolektif diyaloglar sonucu oluşmuştur. Yazarın halet-i ruhiyesi ile ilişkili değildir.

Güncel Not: Bu yazı Mienotes'un ilk yazılarından biri. Bu bloga taşımaya karar verdim.

Bu yazı bu şarkıyla okunur:

Simit

2009-10-17T11:17:00.004+03:00

Sabah simit almaya gittim. Eve en yakın simitçi, bekle şimdi gelir, dedi. Bir sonraki simitçiye gitmek için 5 dakika yürümem gerekiyordu. Sadece birkaç sokak ötedeydi. Bekledim.

5 dakika. 10 dakika. 15 dakika...

Düşündüm. Bu kadar bekledim. Şimdi gelir, dedim.

20 dakika. 25 dakika...

Eli kulağındadır, dedim. Bekledim. Yarım saat, kırk dakikanın sonunda simit geldi.

Güzel miydi? Eh. Değdi mi?

Bilmem.

Simiti yerken koca koca şirketlerin halini düşündüm. Yanlış yolda olduklarını bile bile veya sonunun karlı olmayacağını göre göre...

Anladım.

Amerikan Yorganı

2009-10-14T00:25:00.003+03:00

- Büyükanne, notlarım her yana dağıldı.Gidip baştan yazmam,

her şeyi yeniden oturtmam gerekecek. Bunu yapamam.

- Başka bir şeye başlamak daha mı kolay sence?

- Bilmiyorum. Evet.

- Bir şeye böylesine bağlanmamış olmak ne hoş.

Uzun zamandır televizyon izlemiyordum. Televizyon programının dikte ettiği saatlerde, dikte ettiği filmleri izlemeye ne hayatım ne de alışkanlıklarım izin veriyordu.

Fakat bugün uzun bir aradan sonra Cnbc-e'nin sözünü dinlemeye ve uzun zaman önce izlediğim bir filmi tekrar izlemeye karar verdim. İyi de olmuş. Winona Ryder'ın başrolde oynadığı Amerikan Yorganı (How to Make an American Quilt) filmini izlememin üzerinden yıllar geçmiş.

Sanki film değişmiş. Veya ben.. Bu izleyişimde farklı yerlere takıldım, farklı bir tat aldım.

Sevginin değişen yüzlerini görmek ve bir sevgiye adanan hayatlardan yaşam dersleri almak için birebir bir film. Kaçıranların Cnbc-e tekrarını yakalamalarını tavsiye ederim.

Filme dair kısadan hisse: Bazen bir karganın peşine takılıp gitmek bazense kılavuzu karga olanın akıbetini unutmamak gerekir.

Film hakkında detaylı bilgi için buraya

Gabrielle Chanel

2009-10-09T22:34:00.005+03:00

- O zaman, borcunun yerine bu şapkayı alacağım .

- Ama bunun değeri 50 frank.

- Sadece biri bu şapka için 50 frank ödemeye razı olursa şapkanın değeri 50 franktır tatlım...

Tutku markalara sonradan, şık reklam kampanyaları ve özenle tasarlanmış sloganlarla eklenebilen bir şey değil. Günümüzde kimilerinin saçmalık derecesinde pahalı olduğu için "marka" olduğunu zannettiği markaların birçoğu sloganları ile değil tutku, azim ve sabırla elde ettikleri başarılarla bu noktaya geldi.

Coco Chanel'in hikayesi buna en güzel örneklerden biri...

Yalnız ve inatçı bir kadın olan Gabrielle Chanel'in ayakta kalma mücadelesi ve tutkusu ile doğan Coco Channel'in öyküsünü Anne Fontaine'in yönettiği Coco avant Chanel'den dinleyin. Filmin her karesi marka yaratmak konusunda ders veriyor.

Bir markanın kolay kolay doğmayacağını, doğsa bile onu yöneten tutkulu ve cesur biri olmadıktan sonra büyüyemeyeceğini her sahnesinde vurguluyor.

Üstelik, Chanel'in başarısı ne sonradan edinilen müşteri memnuniyeti yaklaşımları ne de trend analizlerinde gizli... Tam aksine tüketicisinin talep ettiğini değil hak ettiğini vermeye cesaret eden, olanı değil olması gerekeni üreten, takipçi değil öncü olan tutkulu bir kadının hayallerinde gizli.

Filmden birkaç alıntı yapmak şart:

- Vazgeçilemez olmak için farklı olmalısın.

- Nasıl bu kadar güçlü olduğunu anlayamıyorum.

- Güç kayıplarla gelir, başarılara değil. Ben akıntıya karşı yüzerek güçlendim.

- Coco gerçek bir hanımefendi böyle bir şapka takmaz.

- Ama ben gerçek bir hanımefendi değilim. Bunu henüz fark etmedin mi?

- Tasarımcılar bu kıyafetleri gerçek kadınların giydiğini unutmuş gibiler. Bu kıyafetlerin içinde hareket bile edemezsin. Ben tasarımlarımı hep kendi ihtiyaçlarıma karşılık vermesi için tasarladım.

Film hakkında detaylı bilgi için buraya.

Sonun başlangıcı

2009-09-12T21:59:00.002+03:00

“Sonsuzluk yolunda nasıl böylesine kolayca ilerlediğine hayret eden birisi vardı,

gerçekte hızla

bayır aşağı yuvarlanıyordu” Franz Kafka

Sonun başlangıcını arıyorum. Ne zaman bu kadar ayrı gayrı düştüğümüzü anlamalıyım. Şu farklılaşma tuzağı mıydı bizi onlar ve ben diye düşüren? Saflar hep vardı demeyin, bana. Onlar ve bizlerden bahsetmiyorum. Onlar ve ben diyenler ne zaman çoğaldı?

"...onlar ne anlar?"

Ne zaman başladı bu yalnızlık virüsü? Koca bir şehri, dibdibe yaşanan hayatları nasıl esir etti böylesine? Özde birken nasıl bu kadar tek sandık varlığımızı?

"... beni anlamıyorlar..."

Nedir ey yalnız meczup seni benden, bizden, onlardan, ondan farklı kılan? Nedir bu fildişi kulenin çekim kuvveti? Nedir sevginin ederi ki karşılanamadı bunca zaman? Neden paha biçtin pahabiçilmeyene?

"Sevgime layık değildi..."

Korkma, sevginin yükü içinde taşıdığın öfkeden daha ağır değil. Keskin sirke küpüne zarar, öfken içini yakar başka kimseyi değil. Hem unutma sen de ben de onlar kadar iyiyiz daha fazla ya da eksik değil. Farklılaştır kendini istediğin kadar, benden bir adım uzağa gidemeyeceksin. Kötü tabir ettiklerin de iyi adlediklerin de seninle gelecek. Sevginin ederi de bedeli de yaşadığın andır, ne ararsın onda bunda karşılığını? Nasıl karşılanır ki, nasıl layık olunur ki içinde yaşattığına?

"...değerini bilemedi..."

Şu koskoca dünyada nereye gidersem gideyim hiç yalnız hissetmedim kendimi. Ne başka dillerde ne de kendi dünyamda anlaşılmadığımı düşünmediğim gibi hiç sevgime paha, eder, bedel de biçmedim.

Biçeni de anlayamadım. Yalnızım diyeni de...

Nereden mi sarıldım böyle derin derin sorulara?

Sevgili Yüce'nin Yalnız İstanbul yazısından beri düşünüyorum... Yalnızım diyeni, yalnızım sananı...

İyi geceler ve iyi şanslar...

2009-09-10T15:45:00.004+03:00

Televizyon haberciliğinin en önemli isimlerinden biri olan Edward R. Murrows 25 Ekim 1958'de Radyo Televizyon Haber Yönetmenleri Birliği ve Vakfı'nda yaptığı konuşmada;

"Bu konuşmanın kimseye bir faydası olmayacak. Sonunda birkaç kişi beni rahatlarını bozmakla ve birliğinizi de muhalif ve hatta tehlikeli fikirlerle yataklık etmekle suçlayabilir. Ancak televizyon kanallarının, reklam ajanslarının ve sponsorların karmaşık yapısı sarsılmayacak ve değişmeyecek.

Arzum, üstüme vazife olmadığı halde radyo ve televizyona neler olduğunu, siz ustalara, samimiyetle anlatmaya çalışmak.

Ve eğer söylediğim şeylerin bir sorumluluğu varsa bu sorumluluk yalnızca bana aittir.

Tarihi bizler yazıyoruz.

Bugünden 50 ya da 100 yıl sonra tarihçiler, şu anda varolan üç televizyon kanalının korunmuş olan bir haftalık görüntülerine baktıklarında, yozlaşmanın, gerçeklikten kaçmanın ve yaşadığımız dünyanın gerçeklerinden kendimizi yalıtmamızın siyah-beyaz ve renkli kanıtlarını bulacaklar.

Şu anda zengin, şişman, rahat ve halimizden memnunuz. Nahoş ve rahatsız edici bilgilere karşı doğuştan alerjimiz var. Kitle iletişimimiz de bunu yansıtıyor.

Ancak, kendimize gelip fazla yağlarımızdan kurtulmadıkça ve televizyonun, çoğunlukla dikkatleri başka yere çekme, aldatma, eğlendirme ve izole etme amaçlı kullanıldığını fark etmedikçe televizyon, onun finansörleri, seyirciler ve çalışanları tamamen farklı bir film görebilirler. " diyor.

Televizyon tarihi araştırmak ve okumaktan keyif aldığım bir konu. Hem dönemin önemli gelişmelerini görmek hem de dönemin ruhunu anlamak için oldukça keyifli bir konu.

George Clooney'nin yönettiği Good Night Good Luck da bu yüzden ilgimi çekti. Yukarıda aktardığım konuşmayla başlayan film devlere attığı taşlar, ayrımcılıkla, göçmen işçilerin sömürülmesiyle, ırkçılıkla ilgili haberler yapan ünlü "Yüz Yüze" programının sunucusu Edwar R. Murrows'un senatör McCarthy'ye karşı giriştiği tarihi mücadelesini anlatıyor.

50'li yıllarda CBS'in stüdyolarında oturup gelişmeleri izliyormuşsunuz hissi veren filmin kamera arkası röportajlarından bir alıntı yapmadan geçmeyeyim;

"Murrow'un bu programda yaptığı gibi bizim de McCarthy'nin asıl görüntülerini kullanmamız gerektiğine karar verdik. Bunun birkaç nedeni vardı ama en önemlisi şuydu; Onu bir oyuncu canlandırsaydı fazlasıyla salak gibi gösterecekti. Zaten gerçek McCarthy de gayet iyi bir iş çıkardı."

Tavsiye ederim.

Film hakkında detaylı bilgi için buraya..

Edward R. Murrows'un efsane konuşmasının tam metni için buraya...

Uzlaş benimle, lütfen!

2009-08-31T11:26:00.002+03:00

Onu gördüğüm an başımın belaya gireceğini fark etmiştim! Gecelerimin gündüzlerime karışacağı, arkadaşlarımı, işimi gücümü, hayatımı ihmal edeceğim, o da yetmezmiş gibi yemeden içmeden kesileceğim gün gibi aşikardı!

Kendimi sakinleştirmeye çalıştım. Bir iki saatlik buluşmalarla sınırlarsın, korkma kendine hakim olabilirsin, dedim. Buna ben değil kargaların bile güleceğini bile bile!

Nafile! Beni kendine çekmesi de, peşinden sürüklemesi de fazla uzun sürmedi. Kendi kendime mırıldanıp durdum, sorumluluklarını bilen biriyim. Yapmam gereken birçok iş var. Uzun sürmez, toparlarım. Onun peşinde saatlerin hesabını kaçıramam.

Şu söylediklerimi duysa gürültülü bir kahkaha patlatırdı. Hayattan elimi eteğimi çekecek noktaya gelene kadar peşinden sürükleyip, hiç utanıp sıkılmadan bitti deyivereceğini o da ben de başından beri biliyorduk.

Benimle uzlaşmayacağını da...

Neden mi bahsediyorum?

Sevgili Murat Kaya, Elia Kazan'ın Uzlaşma romanını elime tutuşturdu. Dostlarım beni bir süre unutun...

Yol

2009-08-19T09:55:00.000+03:00

Havaalanlarını seviyorum. Ya sevdiklerine kavuşmanın ya da yeni şehirler, kültürler, insanlar görmenin heyecanı ile doludur. Binbir milletin birbirine karıştığı ve özde hep benzer duyguları paylaştığı gelip geçici bir ortaklık duygusu yaşatır.

Ve her yeni yolculuğumda şehirlerin birbirini anımsattığı gibi, insanların da nerede olursa olsun özünde bir olduğunu gördüm. Üstelik onca farklılaşma çabamıza rağmen. Öylesine benzeşiyoruz ki coğrafi sınırlar da kültürel farklılıklar da bir anda anlamsızlaşıyor.

Liseden mezun olduğumda ya 17. ya da 18. okulumdu. Hatırlamıyorum. Farklı kıtalarda adını bile unuttuğum onca okul ve yaşantıdan sonra içime işleyen göçebe ruhunu atamadığımdan mıdır, yoksa her yeninin biraz aynı olduğunu görmeyi sevdiğimden midir bilemiyorum ama yollar bana hep huzur verdi.

Üstelik bir yere yerleşmenin ve sahiplenmenin de zamanla ruhu köreltiğine defalarca şahit oldum. Sahiplenmeyle gelen sınırlar zamanla tahamülsüzlüğe dönüşüp biz, siz karşıtlığını yaratıyor. Onlar, bunlar, bizler, bizim gibiler, onlar gibiler...

Ne demek istediğimi biliyorsunuz. Kimi zaman bunun fiziki sınır bile olmasına gerek kalmıyor.

Öte yandan bir noktadan diğerine giderken dünyayı gezip gören fakat başladığı noktadan bir adım yol alamayanları gördüğüm gibi, ilk tedirgin yolculuğuna çıkan ve özünde nice yolları katetmiş olanları da gördüm.

Ben henüz yolun başındayım. Ama ne olursa olsun katman katman özümüzün üstüne zırh gibi eklediğimiz öğrenmişliklerimizi ve önyargılarımızı sıyırmayı başardığımızda birbirimize benzediğimizi biliyorum. Nereye gidersem gideyim benzer korkular, endişeler, heyecanlar ve umutlar buldum. Kime bakarsam bakayım özünde benzer iyilikler ve benzer kötülükler gördüm.

Şimdi bir yolculuğum bitiyor, bir şehrin izlerini daha taşıyarak yepyeni bir yolculuğa çıkıyorum... Anıları onlar ve bizler diye ayrı ayrı istiflemeden, özde bir olduğumuzu ve dünya üzerinde herkes kadar iyi ve herkes kadar kötü olduğumu unutmadan, birine hoşçakal birine merhaba diyeceğim.

Yarın bugünden daha iyi bir "insan" olabilmemi sağlayacak engeller ve yollarla karşılaşmak ümidiyle...

Sıfır Noktası

2009-08-17T15:52:00.001+03:00

91 yılında New York benim için dev kuleler ve bale demekti. İkiz kuleleri ilk gördüğümde orada çalışanlar için üzülmüştüm. Pencereleri yok diye.

Yıllar sonra televizyondan canlı yayında izlediğim 11 Eylül olaylarında yine pencereleri olmayan dev ofisleri hatırlayıp ürpermiştim.

Şimdi bir zamanlar dev kulelerin durduğu yerde koca bir delik ve dev bir inşaat var. İkiz kulelerin yerine tek bir "Özgürlük Kulesi" inşa edeceklermiş. Çalışmalar devam ediyor. New York'un silüetiyle birlikte dünyanın da gidişatını değiştiren 9/11'in ardından hayat koca bir delikle beraber kaldığı yerden akıp gidiyor.

9/11'in anısına açılan küçük bir müze fotoğraf çeken turistlerle işe yetişmeye çalışan New Yorkluların çevresini sardığı koca deliği biraz daha anlamlandırıyor. Arama kurtarma çalışmalarında bulunan parçaları, olayı yaşayanların ifadelerini ve kayıp kişiler için verilen ilanlarla dolu küçük iki salonu gezdikten sonra müzeyi ziyaret edenlerin bıraktığı kartpostaları okuyup boğazınızda koca bir yumruyla müzeyi terk ediyorsunuz.

Müzeden birkaç kare, fotoğrafını çekmeseydim bile uzun bir süre belleğimde yer alırdı...

Kötüler ligine karşın iyiler ligi

2009-08-06T19:51:00.005+03:00

Sanılanın aksine sanırım iyi değil kötü olmayı daha çok seviyoruz. İyiler liginde farklılaşmak zor. Diğerlerinden ayrışabilmek için ya kahraman ya da sıradışı bir iyilikle donatılmış olmak gerekiyor. Kötüler liginde ise durum çok daha basit. Sıradan bir kötü bile genele oranla daha sıradışı bir çekime ve karizmaya sahip.

Üstelik "kötülük" çok daha ilham verici. Örneğin sorumluluğunu almak kısmında olağanüstü yaratıcılık gösterebiliyoruz. Suçu başkasına, daha yüksek bir güç veya varlığa veya salt koşullara atmak sıradan sayılabilecekler arasında. Böylece hem kötülüğün çekiciliğine sahip oluyor hem de bedelini ödememiş oluyoruz.

Öte yandan kötüler ligine dahil olamayanlar için çözümler de var. Mesela kötü olmayı tam manasıyla başaramadığımız durumlarda da "kötü" olanı ehlileştirmeye çalışarak gücümüzü kanıtlayabiliyoruz. Kızların asi, kötü veya çapkın (kötüyü nasıl tanımlamak isterseniz araya serpiştirin) erkeklere olan ilgisi başka nasıl açıklanabilir ki?

Ama sanılmasın ki kötü olmak her durumda cazip. İçinde bir tutam "iyilik" barındırması da gerekiyor. Umut verebilecek miktarda... Ama çekim gücünü azaltmayacak kadar da az olmalı. Kimse sürekli sızlanıp, pişman olan, duygusal davranan "kötü" karakteri ehlileştirerek gücünü kanıtlayamaz, öyle değil mi?

Neden mi bahsediyorum?

Yeni keşfim True Blood. İzlerken oradan oraya sürüklendi düşüncelerim.

Tavsiye ederim, izleyiniz. Detaylı bilgi için buraya.

Bu yazının tema şarkısı için buraya...

Vefa

2009-07-27T09:00:00.003+03:00

Bakmayın şimdilerde yeni mezunlar için kılavuzlar, öneriler yazdığıma çok değil 6-7 yıl önce ben de heyecanlı bir stajyer olarak girdiğim bir ajansta usta ellere düşmeseydim halim nice olurdu.

Şimdilerde destekçim olanlar, o zamanlar ustalarımdı. Bir görev verildi mi heyecandan elimin ayağımın dolandığı zamanları unutmam. Hele bir de konkur heyecanı, kampanyalar telaşı ile toplandığımız zamanlarda söz verildiğindeki telaşımı hiç unutmam.

O zamanlar hınzır zekası ve yıllara meydan okuyan deneyimiyle ona "şeytanın avukatı" derlerdi, şimdilerde "huysuz ihtiyar" diyenler oluyormuş.

Garip geliyor. Anlamadan, bilmeden, tanımadan, yaftalar yapıştırmak, yargılamak. Hele hele üç beş cümlelik anlık iletilerle bunu yapmaya kalkmak. Evet mikro çağdayız. Her şey anlık ve eş zamanlı akıp gidiyor. Dünyanın bir ucunda olan biten burnumuzun ucundaymış gibi geliyor. Bir kaç protesto mesajı atınca insanlık görevimizi yerine getirdiğimizi düşünüyor, bir de "çevreci" ürün satın aldık mı keyfimize değmiyor ya.. İşte tam da ondan bahsediyorum.

Hep bir ağızdan nerede bu millet, nerede insanlık diyoruz ya şu akıp giden hayat yayınımızda...

Kelimelerin, kavramların anlamını kaybettiğinden dert yanıp, her seferinde biraz daha yeniliyoruz ya, hani biraz geç saatlerde yaptığımız sohbetlerde...

Sanırım tam o noktada durup düşünmek gerekiyor. Kavramlar kendi kendine yok olmuyor.

Vefa'yı bir bozacı sanmayın. Emek de sadece Beyoğlu'nda bir sinema değildir.

Bu yazı nereden mi aklıma geldi?

Ay çarpması

2009-07-20T03:40:00.002+03:00

40 yıl önce bugün Neil Armstrong aya ilk adımını attı ve meşhur sözlerini mırıldandı: "Bu benim için küçük, insanlık için büyük bir adım."

Apollo 11 müretebatında yer alan ve aya ikinci ayak basan adam için üzgünüm. Buzz Aldrin ve Michael Collins'in adını uzay macerasıyla çok yakından ilgilenenler dışında artık kimse hatırlamıyor. Sonrasında da o büyük ilgi yavaş yavaş azaldı. Hatta zaman içerisinde NASA'nın bütçeleri bile kırpıldı.

1969'da başlayan uzay maratonu bugüne kadar ABD'de 24 astronotun bu büyük keşfe nail olmasını sağladı. Kimisi ayın etrafında birkaç tur atıp döndü, kimisi ayda yürüdü, kimisi uzaktan kumandalı aletlerle ıvır zıvır topladı.

Time dergisi Temmuz ayı kapağını Apollo uzay macerasına ayırmış ve şimdilerde 70'li yaşlarında olan astronotların uzay zaferlerinden sonra neler yaptıklarını anlatmış. Astronotların büyük bir çoğunluğu uzay yolculuklarının sonunda büyük bir depresyon ve "kültür şoku" yaşamış.

Hak vermemek elde değil. "35 yaşında dünya üzerindeki en şanlı görevi tamamladıktan sonra hayatına nasıl devam edersin? Kendini hayatının geri kalanında nasıl meşgul etmeyi başarırsın?"

Apollo 12 ile aya adım atan Alan Bean "Bütün hayatımız boyunca bu an için hazırlandık ve sadece 33 saat orada kalabildik" demiş.

Başarı mutluluğu kapsar mı? Eşit gelir mi bilmem ama Apollo 15 ekibinden Dave Scott'un dergide yer alan sözleri oldukça etkileyici...

"Işıklar sönmeden önce nerede durduğunu unutma. Çünkü ışıklar söndüğünde sahneden inmen için kimse sana yol göstermeyecek."

Geleceğin mısır tarlaları

2009-07-19T06:08:00.006+03:00

19. yüzyılda Çin'de binlerce çeşit pirinç, dünya çapında 5 binin üzerinde patates ve sadece ABD'de 7 bin çeşit elma vardı. Günümüzde sadece dört çeşit patates yetiştirilebiliyor ve 20. yüzyılın başında yetiştirilen sebzelerin %97'sinin nesli tükendi.

Fakat bu durum tarih kitaplarında okuduğumuz dinazorların neslinin tükenmesinden biraz farklı. Hikaye, II. Dünya Savaşı'nda keşfedilen nitrojen bombasının savaştan sonra yapay gübre olarak kullanılmasıyla başlıyor. Yine aynı dönem kullanılan sinir gazının da biraz değiştirilerek tarımda böcek öldürücü olarak kullanılmasıyla devam ediyor.

Keşifler tarımda verimliliğin artmasını ve fiyatların düşmesini sağlayınca yepyeni bir devrimin başlangıcı oldu. "Yeşil devrim" olarak adlandırılan tarımın sistematize edilmesi başlangıçta harika bir fikirdi. O dönemde bilimadamları gururla tarımda verimliliği artırarak kıtlığın sonunu getireceklerini iddia ediyordu.1970'li yılarda Monsanto Round-up adında yabani otları ve bitkileri öldüren bir ilaç geliştirerek devrimin öncülüğünü yaptı. Sonrasında da 90'lı yıllarda genetik üzerinde deneylere başlayarak "yeşil" devrimin "genetik" devrime dönüşmesini sağladı. Amaç, geliştirdikleri böcek ilaçlarına dayanıklı tohumlar üretmek ve üretimde istikrarı sağlamaktı.

Fakat şirketlerin genetik olarak değiştirilen tohumlarını patentlemek istemesiyle işler değişti. 1930'lı yıllara kadar ABD'de tohumların patentlenmesi etik sebeplerden dolayı yasaktı. 1978 yılında Dr. Chakrabarty'nin genetik olarak tanımladığı bir tohumu patentlemeye çalışmasıyla genetik patentlemenin de önü açılmış oldu. Dr. Chakrabarty'nin ardından şirketler de genetik olarak değiştirilmiş tohumları patentlemeye başladı ve işler çığrından çıktı. Patent çılgınlığı sadece genetik olarak değiştirilmiş tohumlarla başladı sonra dünya üzerindeki tüm tohumların patentlenmesine vardı. Şu anda sadece Monsanto'nun 11 bin patenti var.

Tohumu kontrol eden tarımı kontrol eder. Tarımı kontrol eden...

Durumu bir örnekle açıklamak faydalı olabilir; Kanadalı çiftçi Percy Schmeiser'in hikayesi oldukça ilginç. Percy, 1997 yılında Monsanto'nun RoundUp ilacı ile tarlasını ilaçlayarak temizledikten sonra kendini tohum deposunu kaybetmesine neden olacak bir davanın içinde buldu. İlaçlama sonrasında ölmeyen kanola filizlerini keşfeden Monsanto çiftçiyi tohumlarını izinsiz kullanmakla suçlayarak ağır bir dava açtı. Kanıtları oldukça basitti. Monsanto'nun ürettiği RoundUp ilacından zarar görmeyen tek tohum türü yine Monsanto'nun ürettiği tohumlardı. İşin kötü tarafı tohumların diğer çiftçilerin ekin alanlarından rüzgarla uçarak geldiği kanıtlanmasına rağmen dava Monsanto'nun leyhine sonuçlandı. Davada yargıç tarla denetiminin çifçinin sorumluluğunda olduğuna ve tohum deposuna karışan Monsanto tohumları yüzünden tüm deposunun yok edilmesi gerektiğine karar verdi.

Üstelik bu tek vakka da değil. 2008 itibariyle patentli tohumlarla ilgili çiftçilere 9000 üzerinde aktif dava açılmış. Büyük bir kısmı anlaşmaya varılarak kapatılmış ve çiftçilerin anlaşmanın içeriğini açıklamaları yasaklanmış. Kısaca, tarım bölgesinde bir çiftçi Monsanto tohumlarıyla ekime başladığında diğer çiftçiler de zorunlu olarak onu takip etmek zorunda kalıyor.

Ama hikaye burada da bitmiyor. Tarımda tekelleşme sorununu bir kenara bırakırsak sağlık sorunu da ciddi bir tartışma konusu. Öncelikle genetik olarak oynanmış gıdaların etiketlenmediğini hatırlatmak gerekir. ABD'de gıda maddelerinin, gıda sağlığı işlerinden sorumlu FDA tarafından incelenmesi için içeriğin "yeni" olması gerekiyor. Fakat genetik olarak oynanmış gıdalar yasada "diğerleriyle özdeş" olarak tanımlanıyor ve böylece FDA onayına gerek olmadan direkt markete ulaşabiliyor.

Garip değil mi? Bir tarafta "diğerleriyle özdeş" olduğu için incelenmeye gerek görülmüyor. Bir tarafta "eşsiz" olduğu için patentlenebiliyor.

İşin acı tarafı etiketlenmeyen bu gıda maddeleri hem "seçme" şansını yok ediyor hem de sebep olduğu sağlık sorunlarının takip edilmesini imkansız kılıyor.

Öte yandan şirketler iddia ettikleri gibi dünya üzerindeki kıtlığa da çözüm olamadılar. Hatta tam aksine sebep oldular. Çünkü açlık üretim değil erişim sorunu.. Erişim de yine bu şirketlerin çiftçileri üzerinde izlediği politikalar yüzünden giderek zorlaşıyor. Çiftçiler ya tarlalarını bırakıp şehre göçederek işsiz kalmak yada karın tokluğuna üretime devam etmek zorunda kalıyor. Üstelik günümüzde genetik olarak oynanmış mahsüllerin korunabilmesi için gereken böcek ilaçları ve yapay gübre maliyetleri artırdığı için çiftiçiler sattıkları mahsülden maliyetlerini bile çıkartamıyorlar. Mahsüllerinin maliyetini karşılayamayan çiftçiler devlet desteği almak zorunda kalıyor. Bu işin en çok kime yaradığını söylemeye gerek var mı?

Tüm bunları neden mi anlattım? Buralarda bulabildiğim en küçük domates iki avucuma sığmayacak kadar (a.k.a. kafam kadar) büyük.

Siz de eğer bu güzel Pazar gününüzde sofralarınıza biraz acı gerçek katmak isterseniz bu belgeseli mutlaka izleyin.

Charlie Wilson's War

2009-07-06T05:59:00.005+03:00

"Tüm bunlar gerçekten yaşandı. Çok görkemliydi ve dünyayı değiştirdi. Ama oyunun sonunda her şeyi mahvettik."

11 defa üstüste seçilerek Texas eyaletinin parlemento üyeliğini yapan Charlie Wilson'un gerçek hikayesini anlatan Charlie Wilson's War günümüz koşullarında oldukça manidar bir film. Mike Nichols'un yönetmenliğini yaptığı film 2007'de Oscar ve Golden Globe dahil birçok ödüle aday gösterilmiş, fakat Oscar alamamış.

Film 80'li yılların başında Kızıl Ordu'nun Afganistan'ı işgal etmesi ve o dönemde Texas eyaletinin parlemento üyesi olan Charlie Wilson'un Afganistan'a destek vermek için yürüttüğü kampanyayı anlatıyor. Charlie Wilson'un adının kokain ve striptizcilerle geçmesine de kısaca yer vermişler ama konuyu dağıtmamış.

ABD'nin Afganistan politikasını hatırlamak ve birçok parlemento üyesinin konu hakkındaki sığ görüşlerini görmek açısından oldukça keyifli bir film. Bu aralar yine aynı bölgede başka düşmanlar edinerek savaşa tutuşan ABD'de haberlerin gündemi aynı: "Şeytanı yakalamak ve dünyayı kurtarmak."

Günümüz koşullarına bakınca duruma kötü karma mı desem? Kısa vadeli çözümlerin sonuçları mı desem? Yoksa daha derinlere inip komplo teorileri mi üretsem bilemedim.

Film hakkında daha detaylı bilgi için buraya..

Zahmetsiz uzmanlık

2009-07-03T18:51:00.005+03:00

House, Lie to Me... Benzerliği görebiliyor musunuz?

Garip uzmanlıklar, sıradışı meslekler ve hayatlar. Biraz hastalıklar, biraz vücut dili, biraz da kriminal suçlar hakkında bilgi sahibi olup sıradışı vukuatlar peşinde koşuyoruz.

House izlemiş herkes biraz dedektif doktor kesilip hasta arkadaşı için birkaç tanı koymaya yeltenmiştir. Lie to Me'den bahsetmeye gerek bile yok. Mimikler daha fazla dikkat çekmeye başladı, haksız mıyım? Hele bir de birkaç sezon Lie to Me'den sonra sevgilinizle konuşuyorsanız, yüzünü daha bir dikkatli analiz etmeye başlamışsınızdır.

Liste uzayabilir aslında.. İlk aklıma gelen bu ikisi oldu. Polisiye dizileri hiç saymıyorum. Onlar zaten hepimizi FBI ajanı veya zorlu vakaları çözen bir dedektif olacak kadar kriminoloji uzmanı yapmıştır.

Garip...
Sabun köpüğü bilgi birikimi..
Biliyormuş gibi.. Ama aslında pek de değil. Satış cümlesi için: "Zahmetsiz uzmanlık" diyelim biz buna.

Amadeo Modigliani

2009-07-03T17:12:00.004+03:00

"Picasso, bir küple nasıl sevişebilirsin, anlat bana"

Modigliani'nin son yıllarını konu alan 2004 yapımı Modigliani biraz klişelerle bezenmiş görsel açıdan ilham veren sahnelerle dolu bir ressam filmi. Yahudi asıllı İtalyan bir ressam olan Amedeo Modigliani'nin (1884 - 1920) son yıllarını ve Picasso ile sürtüşmelerini konu alan Mick Davis zaman zaman ordan burdan eklentiler yapsa da filmi sürükleyici bir şekilde kotarmayı başarmış. Modigliani'yi oynayan Andy Garcia ise oldukça başarılı.

Modigliani, melodramatik bir hikayesi ve resimlerine yakışır duygu yoğunluğunda bir sonla hayata veda etti. Ona ilham veren 21 yaşındaki karısı Jeanne Heubeten'in portreleriyle süslü son yılları Salon des Artistes'in düzenlediği dönemin ünlü ve zengin ressamı Pablo Picasso'nun da katıldığı bir resim yarışması için yaptığı resim ile son buluyor. Modigliani ve Picasso rekabeti filmde oldukça keyifli sahnelerle anlatılmış. Dönemin diğer genç ressamlarından da ufak kareler yer almış.

Modigliani'nin son yıllarını burada anlatmam filmin sonunu söylemek olacağı için o kısmı sanat tarihi sayfalarında bırakıyorum. Kim bilir belki filmden sonra sabun köpüğü kültürümüzü bir adım ileriye taşıyarak ressam hakkında biraz daha detaylı bilgi edinmek isteyebiliriz.

Filmden bir alıntı:

"Today I walked a bridge
but there was no bridge
and I carried a backpack of love
to which I had no one to give"

Film hakkında daha detaylı bilgi için buraya

Times Square Ünlüleri

2009-06-18T08:06:00.005+03:00

Uçakta son 2.5 saatimi TimeOut New York'u okuyarak geçirdim. Derginin enteresan haberlerinden biri de "Times Square Naked Cowboy" karakteri ile ilgiliydi.

Naked Cowboy a.k.a. Robert Bruck Cincinati, Ohio'dan New York'a gelip ünlü olmaya karar vermiş. Bence oldukça da başarılı olmuş. New York'a yolu düşen hemen hemen herkes onu Times Square'de Starbucks ve Times Square Hot Bagels arasında turlarken ve kızlarla fotoğraf çektirirken görebilir. Başlangıçta Fox'un stüdyosunun önünde birilerinin onu keşfetmesini bekleyerek takılmış. Kameralar sokağa çıkınca hemen dans edip ilgi çekmeye çalışıyormuş. Şimdilerde oldukça ünlü, stüdyolar onu şovlarına özel olarak davet ediyor.

Websitesinde MTV'yle yaptığı röportajlar, sokak videoları ve Naked Cowboy adıyla çıkardığı Protein ürünlerinin tanıtımları var. İncelemenizi tavsiye ederim.

Times Square'de elbette beyler için de alternatifler var. Mesela "Naked Cowgirl"

Evet beyler, çok özel fotoğraflar sizin için geliyor:

Manhattan Gündemi

2009-06-11T15:50:00.005+03:00

İlk bakışta Manhattan gündemi:
- Terör: Dün FF'de de bahsettiğim gibi 11 Eylül'ün başlattığı korku ve paranoya imparatorluğu aynen devam ediyor. Salı gecesi New York'a düzenlenebilecek olan bir nükleer saldırıya karşı tatbikat gerçekleştirdiler. 400 FBI ve 200 NYPD polisinin görev yaptığı tatbikatta bir araca yerleştirilen nükleer bombanın yeri tespit edilmeye çalışıldı. Queens'i Manhattan'a bağlayan Clearview Expressway'i kapatarak geçen araçları denetleyen tatbikat ekibi gece 2'ye kadar çalıştı. Yetkililerin söylediğine göre bu şehre bir kaç yüz bin dolara malolmuş ama şehri çok daha güvenli bir yer haline getirmiş. (Peki, ne diyeyim, kendileri çalıp kendileri oynamaya pek hevesliler)

- Güvenlik: Ekonomik kriz doğal olarak en çok Manhattan'ı vurmuş. Evsizler ve hırsızlıklar artmış. Yine WPIX'in haberine göre radikal gruplar artmış ve sebebsiz şiddet eylemleri olarak tanımladıkları olaylar sıklaşmaya başlamış. Yahudi Soykırımı müzesinin önünde sağa sola ateş edenler, kürtaj yapan doktoru vuranlar, göçmen bürosunun önünde 13 kişiye rastgele ateş edenler haber kanallarının yeni besin kaynağı. Evini kaybeden, borca batan silahı alıp çıkıyormuş. (Serikatilleriyle ünlü memlekette pek şaşırmadım ben bu duruma)

- DNA: Yerel kanalların hemen hepsinde DNA babalık testi furyası var. Kadınlar çocuklarını ve şüphelenen sevgililerini alıp programa geliyor. Sunucu önce anneyle sonra da ikisiyle birlikte sohbet edip 10 dk içinde önceden yaptırdıkları DNA testi sonucunu açıklayıp gönderiyor. Sıradaki gelene kadar kısa bir skandal sonra aynen devam... 15, 16 yaşında kız çocukları geliyor programa birkaç farklı baba adayıyla. İsteyen çiftlere ayrıca yalan testi de yapılabiliyor. (Buna bir şey demeyeyim ben)

- Depresyon: Televizyonda 3 reklamdan 1'i depresyon ilacı. "Ekonomik sorunlarınız mı var? Borçlarınızı düşünmekten uyuyamıyor musunuz? Konsantrasyon bozukluğunuz, uyku sorununuz ve ağlama nöbetleriniz varsa ..." diye başlayan reklamlar Amerika'nın ekonomik krizine çare bulmaya çalışıyor.

- Diş Beyazlatma: Bu da Amerika'nın yeni takıntısı gibi duruyor. Anladığım kadarıyla dişi beyaz olmayana kız vermiyorlar buralarda. Yukarıda bahsettiğim 3 reklamdan 1'i de diş beyazlatıcı yeni bir aygıt, teknoloji, tedavi üzerine. Diş macunları kesmemiş, evde kullanılabilen lazer aygıtlar, özel tedaviler türemiş. Yine özel tedavi reklamlarından birinde beyazlatıcılar yüzünden dişleri erimiş insanların demeçlerini gösterdikten sonra yepyeni bir teknolojiden bahsetmeye başlıyorlar. (Dostlar, panik yok, dişlerim sağlam ve beyaz)

- Telefon ve Twitter: Burada GSM operatörleri oldukça pahalı. Üstelik arayandan da aranandan da ücret alıyorlar. Ama saat 6'dan sonra ve haftasonları belirli paketlerde ücretsiz. Bu yüzden o saatler dışında haberleşmek için twitter ve SMS tercih ediliyor. (Go, Twitter!)

Evet, budur.

Çarşı her şeye karşı

2009-05-25T13:57:00.007+03:00

Uyarı: Bu yazı bir taraftar veya maç sonucu yorumları yazısı değildir.

Pazar günü sevgilimin yıllardır süren israrlarına dayanamayarak stadyum havası koklamaya, gördüm denedim yazısı yazmak için materyal toplamaya gittim. Başlıktan da tahmin edebileceğiniz gibi Beşiktaş - Galatasaray maçındaydım.

Aslında düne kadar takım tutmak bir kenara bir maçı sonuna kadar izlemeyi bile başarabilmiş değildim. Bu yüzden de önce takım ruhu ve bir tutam motivasyon alabilmek için Kazan'a gittik.

Kazan enteresan bir yer. Amacını tam olarak çözemediğim bir bağırış, çağırış ve bol bira... Taraftarın en ateşli olduğu ve kelimenin tam anlamıyla yaratıcılık sergilediği bir ortam. Evet, heyecan verici. Ama, maalesef bende baş ağrısı ve bir tutam gülümseme dışında bir etki yaratmadı.

Tezahüratlar ilginç. Galatasaray maçı öncesi olmasına rağmen tüm takımlara saydırdık. Saydırdık derken, yanlış anlaşılma olmasın onlar saydırdı ben saydım.

Kazandan sonra stadda kendimize bir yer bulup maçı izledik. Maç hakkında enteresan yorumlar, "O faul değildi Hacım" tadında nidalar sergileyemeyeceğim. Ama kesinlikle eğlenceliydi. Çoluk çocuk gelenler, kendinden geçenler, her golde en arkadan en öne uçanlar...

Stada ilk defa gidecek olanlar için bir kaç faydalı not:

1. Çekirdek hayat kurtarır. Dost kazandırır. Bozuk paraların hakkını verir. Almayı unutmayınız.

2.
"Şu arası boşmuş şuradan geçivereyim." demeyin. Tam geçerken gol olursa herkes tepenizde demektir.

3. Sandalye tepesinde duramıyorsan, izleyeceğin görüntü budur. Önceden antrenman yap.

Kısaca futbola inanmıyorum ama bir güç var...

Zorlu bir sınav

2009-05-22T21:19:00.003+03:00

Birazdan, yılın bence en önemli sınavına gireceğim. Bütün bir yıl boyunca emek verdiğim, umut ettiğim ve büyüyüp filizlenmesini izlediğim öğrencilerimin final kağıtlarını okuyacağım.

Final kağıtları benim için öğrencilerimden daha önemli ve zorlu bir sınav. Kendimi sınadığım, görevimi ne kadar başarıyla yerine getirip getirmediğimi görebildiğim, kimi zaman gururlandığım, kimi zaman da "aşk olsun"lar patlattığım bir süreç benim için bu..

Üstelik bu sene ikinci mezunlarımı veriyorum.

Garip bir duygu. Garip bir heyecan ve biraz da hüzün.

Üniversiteye ilk adım attıkları günden bugüne haftada bir gün, adım adım gelişimlerini izlediğim öğrencilerim bir kaç gün içinde hayata atılacaklar. Elimden geldiğince bilgi birikimimi ve deneyimlerimi paylaşmaya ve onları gerçek hayata hazırlamaya çalıştım. Bazıları duvarlarla örülüydü aşamadım, bazıları çok meşguldu ulaşamadım, bazıları kabukların ardına saklanmıştı beraber açıldık, bazılarına teori, bazılarına umut, bazılarına ilham verebildim..

Şimdi birçoğu için öğrencim değil azılı rakibim, sektör için umudum diyebiliyorum. Ve onlara kendimi her gün daha fazla geliştirmek için motivasyon oldukları için teşekkür ediyorum.

Umudum ise umutlarını ve heyecanlarını hiç kaybetmemeleri.. Öğrenmeyi bir ömür boyu sürdürmeleri..

Sansüre Sansür!

2009-05-11T14:00:00.004+03:00

Sansür: Her türlü yayının, sinema ve tiyatro eserinin hükümetçe önceden denetlenmesi işi, sıkı denetim. (tdk)

Sansür; bizler için neyin doğru, neyin yanlış olduğuna bizim irademiz dışında, başkalarının, kendi değer yargıları doğrultusunda karar vermesidir. Çocuk istismarı, tecavüz, uyuşturucu temini gibi cezai yaptırımı olan, insan hayatına zarar veren, evrensel suçların engellenmesi ise sansür değildir.

Ülkemizde 5651 sayılı kanundaki “internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun” adı altında sunulan ve erişimin engellenmesini gerektiren kusurlu hareketler bahanesiyle, özellikle sanal ortamda sansür, çeşitli yanlış uygulamalar ile giderek artan bir biçimde baş göstermektedir.

Kapatılan sitelerin, engellenme sebepleri kamuoyuna açıklanmamakta, siteler sadece bir kişinin mahkemeye gitmesi nedeniyle dahi tedbir olarak kapatılabilmektedir.

06.Mayıs.2009 tarihli erişimi engelli site istatistiklerinde toplam 1874 adet site kapalı görünmektedir.

Bu engellemelerin sebeplerine baktığımızda en büyük pay, % 38 ile tüm dünyanın seferberlik içinde savaş açtığı “Çocuk istismarı”na aittir. Bu tabii ki son derece HAKLI bir nedendir zira çocuk istismarı ASLA müsamaha gösterilecek bir şey değildir.

Kapamaların ikinci büyük nedeni ise %35 ile “müstehcenlik” olarak göze çarpmaktadır. Ardından ise %10 ile “Diğer” kategorisi gelmektedir.
Kalan %10 ise kumar, fuhuş, uyuşturucu, Atatürk’e hakaret, intihara yönlendirme ve sağlık için tehlikeli madde temini nedenlerinin toplamına aittir.

Bu oranlardan açıkça görüldüğü üzere, uygulamalar suç ile savaştan çok keyfi bir kapamalar silsilesine dönüşmüştür.

Zira dünyanın en ağır suçlarından biri olan “çocuk istismarı” ile neye göre, kime göre olduğu belli olmayan “müstehcenlik” kavramının neredeyse başa baş gitmesi başka türlü izah edilemez. Ne olduğu anlaşılmayan “diğer” kategorisinin, kalan 6 nedenin toplamıyla aynı oranda olması, suçla savaştan başka bir zihniyetle karşı karşıya olduğumuzu açıkça ortaya koymaktadır.

Ve bu zihniyetin adı, sansürdür.

Sanal ortamdaki bu keyfiyetin, gerçek hayata ulaşması kaçınılmazdır. Bugün “müstehcen” bulunarak kapatılan bir site, yarın bir heykele, bir filme, bir kitaba dönüşecektir. Sanal ortamdaki yasaklamaların, eninde sonunda sokakta izdüşümleri olacaktır.

Dolayısıyla, çok geç olmadan Sansüre Sansür demenin zamanıdır.
Unutulmamalıdır ki, kapatılan sitelere bir takım ayarlar yapıp, girebilmek özgürlük değildir, sansüre karşı durmak hiç değildir. Bu, sansürü kabullenmek, sansürle yaşamaya alışmak ve yanlış giden bir şeyin parçası olmaktır.

Oysa ülke olarak, sansür ayıbına alışmak yerine bir an önce bundan kurtulmamız gerekmektedir.

Bu nedenle, “Bana dokunmayan yılan” zihniyetinden bir an önce çıkmamız elzemdir.

Hukukçularımızın internet konusunda eğitilmesi, medeni ülkelerdeki “ikaz et/kaldır” sistemine geçilmesi, yasada net şekilde tanımlanmayan gerekçelerin tanımlanması ve kişisel yorumlara mahal verilmemesi birincil önem taşımaktadır.

Detaylı bilgi ve harekete destek vermek için:

Web:
www.sansuresansur.org

Blog:
http://sansuresansur.blogspot.com

e-mail:
bilgi@sansuresansur.org
sansuresansur@gmail.com

Facebook grubu:
Geleceğin İnternet'inin Önizlemesini Yapıyoruz!
http://www.facebook.com/group.php?gid=34506889592

e-mail grubu:
http://groups.google.com/group/sansuresansurhareketi

Barselona güncesi (devam)

2009-05-10T11:18:00.006+03:00

Barselona'ya kadar gitmişken Dali'nin doğup büyüdüğü ve daha sonra kendi müzesini tasarlayıp inşa ettiği Figueres köyüne gitmemek olmazdı.

Kendi müzesini tasarlayabilecek kadar para ve şişkin ego kaç kişiye nail olur bilinmez ama Dali hem şanslı hem de son derece bahstız biriymiş. Ailesi onu on bir yaşında ölen abisinin yerine koyduğu, hatta aynı ismi, odayı ve kıyafetleri verdiği için kendi sözleriyle "bir ölünün ayak izlerinden geçen" bir çocukluğu olmuş. Sonradan, hiç tanımadığı ağabeyi hakkında "iki su damlası gibi birbirimize benziyorduk, fakat yansımalarımız farklıydı [...] O, herhalde benim fazla mutlak olarak tasarlanmış ilk versiyonumdu." diye de yazmış.

Fakat sonrasında büyük bir felaket, acı yok.

Karısı ve en büyük aşkı Gala'ya karşı apartmanın penceresinden görüp aşık olmuş. Hatta sadece sırtını görüp beğenmiş ve peşinden koşmuş. Bu yüzden de Gala ve sırtı müze boyunca oldukça popüler.

Aslında Dali, hayatının bazı bölümleri, anlaşılmazlıkları, muziplikleriyle ve mezarıyla hala o müzede yaşıyor... Müzenin giriş kapısının üstünde yer alan astronot benzeri dalgıç kıyafetli heykeli, duvarlarını süsleyen ekmek ve yumurta kabartmaları ve binanın çatısını sıra sıra dizili Gala'nın Oscar heykelleri daha kapıdan lunapark benzeri bir müzeye giriş yapmak üzere olduğunuzu hissetiriyor.

Anlatılana göre dalgıç kıyafetinin hikayesi Dali'nin ölümle burun buruna geldiği anlardan biriymiş. Dali şan şöhret yakaladığı yıllarda çağrıldığı davetlere enteresan kostümlerle gitmek gibi bir adete sahipmiş. Müzesinin girişinde duran dalgıç kıyafetiyle gittiği davetlerden birinde biri nefes hortumuna basınca az kalsın ölüyormuş. Nefes almak için çırpınıp duran Dali'yi davetliler uzun bir süre şov yapıyor diye ciddiye almamış.

Ekmekler ve yumurtaların hikayesi ise bilinmiyor. Dali'nin eserlerini sorgulayan ve neden öyle yaptığını soran gazetecilere genellikle verdiği yanıt "İşte öyle" oluyormuş. Ben de "işte öyle" deyip geçiştireyim.

Müzenin içi dışından da renkli.. Uzun ince dairesel koridorlarda Dali'nin zihnine uzun ve karmaşık bir yolculuk yapıyorsunuz. Bazılarında hin zekasına hayran olup gülümsüyor bazısında da "işte öyle" deyip geçiyorsunuz...

Barselona güncesi

2009-05-07T00:51:00.007+03:00

Barselona, Ispanya denince akla 3 şey geliyor. Gaudi, Dali ve Flamenko. Ben de dört günlük hızlandırılmış Barselona turumda zamanımı, yettiğince bu üçüne ayırdım.

Önce Flamenko'yla başlıyorum.

Flamenko, İspanya'ya özgü olduğu bilinmesine rağmen, aslında Endülüs bölgesinin kültürüymüş. Kökenleri hakkında birçok soru işareti var fakat genel olarak bölgedeki yerliler, Müslümanlar, İspanyalı Yahudiler ve Çingeneler tarafından beraberce ortaya çıkarılan bir tür olduğu söyleniyor. Zaten Barselona ve civar köyleri de bu üç kültürün izlerini her anlamda taşıyor.

Her ne kadar kıpkırmızı etekleri ve fileli çoraplarıyla dansçılar ön planda olsa da aslında Flamenko'da öncelikli ve vazgeçilmez olan şarkıcı ve Afacionado adı verilen dinleyiciymiş.

Hikayesi ise genellikle İspanya'da bir kesimin üzerinde uygulanan (ki çoğunlukla çingenelerin) yoğun baskıya, çingenelerin dansla ve özellikle İspanyolca'da harfleri yiyerek, önce sokaklarda daha sonra bu baskıyı uygulayanların partilerinde onlara oynamaları ve söylemeleri olarak anlatılıyor.

Benim gittiğim Flamenko şovu oldukça turistik ve hızlandırılmış tur tadındaydı. Fakat oldukça etkileyiciydi. Bir kadeh Sangria eşliğinde bir Flamenko okulunun 1.5 saatlik görsel şölenini izledim. Gösterinin son bölümünde sahne alan hocaları ise on beş dakika boyunca nefesleri kesti ve bir an bile durmadı.

Fotoğraf sevdam yüzünden çok detaylı izleyemediğimi ama hayalini kurduğum bazı kareleri çekebildiğimi de söylemek zorundayım. Zira detay vermekte zorlanıyorum.

Bir sonraki yazıda ünlü deli Dali...

House of Cards

2009-04-22T12:58:00.004+03:00

"Bu konuyu gelecekte tekrar konuşacağımıza dair hiç şüpheniz olmasın. Belki uzunca bir süre değil, ama mutlaka yeniden aynı konuyu konuşacağız. İnsan doğasının kusurlarını değiştiremezsiniz. Mümkün değil." Alan Greenspan

Amerika Başkanı Ronald Reagen tarafından 1987'de Federal Reserve System'in (Merkez Bankası) başına atanan ve 2006 yılında emekli olan Alan Greenspan'in de röportajlarının yer aldığı "House of Cards" bugünü anlamak için mutlaka izlenmesi gereken bir belgesel.

CNBC ekonomi haberleri sunucularından biri olan David Faber'in hazırladığı belgesel, sistemi ve çöküş sebeplerini sisteme dahil olan ve kendi tabirleriyle zincirin birer halkası olan birçok kişiyle yapılan röportajlardan oluşuyor. Mortgage sistemi ile borçlananları, mortgage satanları, mortgage satanlara yatırım yapan bankalarda çalışanları, bu yatırımları tekrar paketleyenleri, bu paketlerin risk seviyelerini onaylayanları ve bu paketleri yurtdışına satan şirketlerde çalışanları kapsayan röportajlar serisi oldukça etkileyici.

Amerika'da başlayan ev kredisi krizinin nasıl tüm dünyayı etkileyecek bir ekonomik krize dönüştüğünü merak edenler mutlaka izlemeli. Alan Greenspan'in 11 Eylül'den sonra donan ekonomiyi canlandırmak için düşürdüğü faiz oranlarıyla birlikte yükselmeye başlayan ev fiyatlarının yarattığı sarhoşluk aslında yeterli bir tanı olmuyor.

Zincirleme kaza, insan doğası ve 7 ölümcül günah...
Belgesel hakkında daha detaylı bilgi için buraya

Ashes and Snow

2009-04-12T12:36:00.006+03:00

"Şimdi bana gelirsen, dakikaların saat, saatlerin gün, günün ise bir ömür olur. "

Bu pazar kendinize huzur dolu bir mektup hediye edin. Kanadalı fotoğraf sanatçısı Gregory Colbert'in eserlerinden oluşan dingin, huzur dolu bir mektubu izleyin. Filmdeki karelerden, 2 tane 9 dakikalık haiku filminden ve 60 dakikalık filmden oluşan sergi 2002 yılında Venedik'te sergilenmeye başlandığından beri 10 milyon ziyaretçi almış. Sergi daha sonra 2005 yılında New York'ta sonra da Santa Monica, Tokyo ve Mexico City'de yer almış. 2009 yılında da Brezilya'ya taşınmış. Sergi hakkında daha detaylı bilgi için buraya.

Filmden bir kaç kare ve bir mektup için buraya alalım.Evim yandığından beri
ayı daha net görüyorum.
İçime düşen tüm cennetlere bakıyorum.
Ellerimle tuttuğum cennetler gördüm
fakat bıraktım.
Tutamadığım sözler gördüm.
Azaltamadığım acılar...
İyileştiremediğim yaralar...Dökemediğim gözyaşları..
Kederlenemediğim ölümler gördüm.
Karşılık veremediğim dualar...
Açmadığım kapılar..
Kapatmadığım kapılar.
Geride bıraktığım sevgililer...
Ve yaşamadığım hayaller...
Kabul etmediğim
bana sunulanların hepsini gördüm.
Arzu ettiğim fakat
asla alamadığım mektuplar gördüm.
Olabileceklerimin tümünü gördüm
ama asla olmayacak...

Uyarı: Enerji doluyum, macera peşindeyim, aksiyon tadındayım diyenler için sağlığa zararlı olabilir.

İstanbul, Constantinopolis

2009-03-28T17:15:00.004+02:00

Bu sabah İstanbul'la tanıştım. Günlük koşturmacanın içerisinde yürüyüp gittiğim, arada Japon turist kafilelerinin arasına karışıp hızla uzaklaştığım, zaman zaman merak ettiğim ama çok nadir vakit bulabildiğim İstabul'u yakından tanımak için harika bir şans elde ettim.

Bilgililer Derneği'nin haftasonu buluşmaları adı altında düzenlediği ilk gezisi Sanat Tarihçisi Esra Aliçavuşoğlu ile Ayasofya, Yerebatan Sarnıcı, Million Taşı, Sultanahmet Meydanı turuydu.

Keyifli bir grup ve harika bir anlatıcının eşliğinde tarihi İstanbul'un en büyüleyici yerlerini harika hikayeler eşliğinde gezdim.

Ve her adımda İstanbul'u ne kadar ihmal ettiğimi yeniden fark ettim. Aslında o "turist" ruhunu kaybetmemek lazım. Başka şehirlere, ülkelere ayak bastığımız anda alelacele gezmeye çalıştığımız müzeler, sanat eserleri ve tarih burnumuzun ucunda olunca değerini yitiriyor sanki. İlk heyecanı yitirmiş bir sevgili gibi özensizce geçiriyoruz günlerimizi.

Size tavsiyem bir Müze Kart edinin ve en yakın zamanda bir gününüzü İstanbul'a ayırın. Özlem giderin. Onu yeniden tanıyın. Bakarsınız aşk tazelenir, rutin, özensiz ilişki yeniden canlanır.

Bence denemeye değer.
Sizce?

The Man From Earth

2009-03-26T22:06:00.008+02:00

"Bir odada 8 kişinin sohbeti etrafında geçen bir film nasıl bu kadar sürükleyici olabilir? Bir kaç saat içerisinde olup biten bir hikaye ile ne kadar çok şey anlatabilirsin?"

Richard Schenkman ilk sinema filminde tüm bu sorulara çok net bir cevap vermiş. Film nefesimi kesti, beşinci dakikasında beni esir aldı ve hala bazı diyaloglar üzerinde düşünmeye devam ediyorum, diyebilirim.

Birkaç alıntı yapmam şart:
Edith: [Tanrı hakkında konuşurken] O her yerde. Biz sadece göremiyoruz.
Harry: Evet, eğer bu yapabildiğinin en iyisiyse ben de onun yerinde olsam saklanırdım.

Dan: Yaşam süremizi önemli ölçüde uzattık ama dünya artık uzun yaşanacak bir yer değil.

Aslında filmi bütünüyle alıntı olarak eklemek isterim ama olmaz.

Bu arada film yorum sitelerinden biri haklı olarak uyarmış "Bir grup akademisyenin tarihi olaylar ve ilgi çekici teoriler üzerine konuşmasını dinlemek size göre değilse bu filmi izlemeyin."

Beni lütfen bu harika 8 karakter ile bir dağ evine kapatın ve bir daha aramayın.

Film hakkında daha detaylı bilgi almak isteyenleri buraya alalım.

NTV Tarih Dergisi

2009-03-25T23:18:00.004+02:00

Bu ay 2. sayısını çıkartan NTV Tarih dergisi baştan sona okuduğum son derece keyifli bir dergi oldu. Hatta uzun zamandır göz gezdirmek dışında hiçbir dergiyle böylesine haşır neşir olmamıştım. Üstelik tarih konusunda da çok engin meraklara sahip biri değilim. Ama bu dergi tarihi bana sevdirecek.

Özellikle de bu ayın konusu "Ekonomik krizin hafızası yok" yazısını okumanızı tavsiye ederim. Yazıyı buraya özetlemek yerine keyifli bir de alıntı yapayım:

"Ekim, hisse senetleri üzerinde spekülasyon yapmak için özellikle tehlikeli aylardan biridir. Diğerleri ise; Temmuz, Ocak, Eylül, Nisan, Kasım, Mayıs, Mart, Haziran, Aralık, Ağustos ve Şubattır." Mark Twain

Dergi hakkında detaylı bilgi için buraya

Reign over me

2009-03-25T15:40:00.005+02:00

11 Eylül hakkında çok şey söylendi ama pek fazla hikaye anlatılmadı. Adam Sandler ve Don Cheadle'ın harika bir ikili olduğu bu film o boşluğu doldurmuş diyebilirim. Sade, duru bir anlatım ve gereksiz zorlamalardan arınmış bir kurgu.

Tesadüf eseri, hakkında hiçbir şey bilmeden izleyip her saniyesinden keyif aldım diyebilirim.

Filmin sonunu söylemeden, kısa bir de replik verelim:

Donna Remar: Neden onun kalbinin kırık olduğunu göremiyorlar. Kalbi çok kırık, zavallı adam.

Film hakkında detaylı bilgi için buraya

Evet, evet kesinlikle sevdim bu filmi!

Akıp giden zaman mı?

2009-03-19T21:35:00.002+02:00

Yoksa hayat mı?

Bu aralar

2009-03-08T00:58:00.008+02:00

Alternatif film festivalim haftasonlarında devam ediyor.

Tek kelimeyle ilham verici! Sean Penn'in oyunculuğuna ise diyecek söz bulamıyorum.

Bir kaç alıntı:

Harvey Milk: Benim adım Harvey Milk ve buraya sizi örgütlemeye geldim
Dan White: Toplum aile

olmadan var olamaz.Harvey Milk: Biz buna kesinlikle karşı değiliz.
Dan White: İki erkekle

üreyebilir misiniz?
Harvey Milk: Hayır, ama Tanrı şahidimiz deneyip duruyoruz.

Harvey Milk: Umut olmadan, hayat yaşamaya değmez.

Harvey Milk: Eğer çocukların öğretmenlerine benzemeye çalışıyor olsaydı, ortalıkta çok daha fazla rahibe olurdu.

Detaylı bilgi için buraya alalım

Sakin ritmi, gerçekçi diyalogları ve tepkileriyle son derece keyifli bir film. Tipik Hollywood filmlerinde görmeye alışkın olduğumuz zorlama gerilimlere ihtiyaç duymadan anlatıyor hikayesini. Dram ama boğmuyor. Hüzünlü ama zorlama değil.

Filmden alıntı yapmak oldukça zor. Diyaloglar değil de hikaye demekte fayda var.

Oyuncular son derece doğal, gerçekçi.

Daha detaylı bilgi için buraya alalım.

Film, 1964 yılında bir kilisede geçiyor. Dağılmayan ve dallanıp budaklanmayan bir kurgusu var. Sakin sakin hikayesini anlatıp kenara çekiliyor ve hikayenin ardında düşünülmeye değer bir soru bırakıyor.

Özetlemek gerekirse "Kanıtların yokluğu, yokluğun kanıtı olamaz" ve "Şüphenin olduğu yerde inançtan bahsedemeyiz" cümleleri yeterli olur.

Birkaç alıntı:

Father Flynn: Merhametin nerede?
Sister Aloysius: Senin ulaşabileceğin bir yerde değil.

Father Brendan Flynn: Şüphe, tartışmasız gerçekler kadar güçlü ve tutarlı olabilir. Kaybolduğunuzda, asla yalnız olmazsınız.

Detaylı bilgi için buraya alalım.

Üç hikaye

2009-03-02T00:27:00.000+02:00

Üç hikayem var benim. Beni ben yapan çok ama çok değerli üç hikaye, üç insan. Onlar ve hikayeleri olmasa bir yanım, en kıymetli yanım eksik kalırdı. Üstelik beni ben yapan, bakış açımı ve hayat görüşümü şekillendiren, ilham ve güç veren “kulağıma küpe” cümlelerin de baş kahramanıdır onlar.

Babam

“Hayatta başarısız olan herkesin bir öyküsü, mazereti, engeli vardır. Başarılı olanların da...”

İlk hikayemin kahramanı Eskişehir’de genç yaşta dul kalmış bir annenin üç çocuğundan biri. O lise yıllarında pilot, Hava Harp Okulu’nda ise Türkiye’de henüz F-16’lar yokken F-16 pilotu olmayı kafaya koymuş bir kişilik. Her konusu geçtiğinde, “HHO’da bir gün mutsuz olmadım. Gözlerimi kapar F-16’da uçtuğumu hayal ederdim. Müthiş yıllardı” der. Hayal ettiği gibi Türkiye’nin ilk F-16 pilotu olmakla kalmadı, hayatı boyunca da hiç çalışmak zorunda kalmadı. Her gün hayatta en sevdiği şeyi yaptı: uçmak. Dolayısıyla da başarı onun için hep bir hedeften çok sonuç oldu.
Lise yıllarımın zorlu karakteriydi. Şimdi ise baş danışmanım. O ve ilham veren hikayesi olmasaydı,

Hayatta her şeyin bir bedeli olduğunu ve ister peşin peşin, ister taksit taksit ödeyeceğimi,
Azim ve sebatla tüm hayallerime ulaşabileceğimi

bilemezdim.

Onunla geçirdiğim her anın değerini bilmesem,

Bir sörf macerasının ardından, heyecanla bana bakıp, “Görüyor musun? Doğayla mücadele edemezsin, tıpkı hayat gibi, yapabileceğin tek şey gitmek istediğin yere gidebilmek için rüzgarı ardına almak” dediğinde gözlerindeki kıvılcımın keyfini çıkartamazdım.

Annem

“ Anneler çocuklarının bazen ellerinden ama daima kalplerinden tutar.”

İkinci hikayem sonsuz sevgi ve sevginin gücü hakkında. Hikayemin kahramanı İtalyan bir anne ve Polon asıllı Alman bir babanın dört çocuğundan biri. O sevginin önünde hiçbir engelin dayanamayacağını, inanç ve umutla her şeyin üstesinden gelinebileceğinin ete kemiğe bürünmüş kanıtıdır. Zorlu zamanlarda bile fedakarlığı ve dokunduğu her şeyi sevgisiyle güzelleştirebilen doğasıyla bize her zaman içinde huzur bulabileceğimiz, yeri geldiğinde “sığınabileceğimiz” huzurlu bir yuva kurdu. 2 günde ev taşımasıyla, yoktan var ettiği oyunlarıyla, her şeyi sanata dönüştürebilecek estetik gözü ile ünlüdür.

Hınzır zekası, evin yaramaz çocuğu neşesi ve dünyadaki her canlıya yetecek hatta artacak sevgisi ise benim ve babamın bugün sahip olduğu güç ve inancın mimarıdır.

Her zaman en yakın dostumdu. Önce evcilik arkadaşım, sonra sırdaşım oldu. O olmasaydı,

Evde huzur ve neşenin ne kadar önemli olduğunu,

Sevginin en büyük güç olduğunu,

Bilemezdim.

Onunla geçirdiğim her anın değerini bilmesem,

Hayatta karşılaştığım zorlukların beni ve kişiliğimi güçlendiren, beni daha iyi bir insan olma yolunda besleyen sınavlar olduğunu da bilemezdim. “Bu hayatta amacın ne?” sorusunu hiç kendime sormaz, farkındalığın sadece bir pazarlama teriminden ibaret olduğunu sanırdım. Sevginin emek, emeğin fedakarlıktan geçtiğini bilemez aşka inanmazdım. Yüreğine, aklına koyduğu her şeyi “İtalyan” inadı ile gerçekletirerek bana ilham vermeseydi ne yapardım hiç bilemiyorum. “

Cengiz

Son hikayem ise sabır ve hoşgörü hakkında. Hikayemin kahramanı 3 yaşındayken babasıyla birlikte kardeşlerini ve annesini bırakıp Antep’ten İstanbul’a gelen, zaman içerisinde hayatın tüm zorluklarına rağmen ayakta kalan bir ailenin 4 çocuğundan biri. Onu yakından, uzaktan tanıyan herkes gecenin sonunda anlattığı hikayelerinden, deli dolu maceralarından ve azminden bahseder.

Bir garip sabır hikayesidir Cengiz. Anlatırken gözünün içinin parladığı tamirci çırağı hikayeleri, deli fişek otomobil yarışları ve türlü türlü insan hikayeleri vardır. Onun için Cem Karaca’nın “Tamirci çırağı” bir dönemin güzel şarkılarından çok daha fazlasını ifade eder. Bir ömür çalıştım derler ya.. İşte o tabir onun için kısa bir özet. Her yaptığı işe azim ve şevkle bakar.

Her zaman birbirimizden çok farklıydık. Orta noktada da hiç buluşamadık. Zamanla farklılıklarımızı kabullenmeyi öğrendik ve farklılıklarımızı bizi zenginleştiren bir armağan olarak kabul ettik. O olmasaydı,

Farklılıkların, uyumsuzlukların birer armağan olduğunu,

Hoşgörünün en büyük zenginlik olduğunu,

Her insanın değerli bir öyküsü olduğunu

Bilemezdim.

Onunla geçirdiğim her anın değerini bilmesem,

Bambaşka hayatlardan yepyeni şeyler öğrenebileceğimi bilemezdim. Sevginin emek istediğini, denizlerin dalgalanmadan durulmadığını bilemez, kendimi tanıyamazdım. Birini her şeye rağmen sevmenin ne demek olduğunu, dünyayı değil sadece kendini değiştirebileceğini ve uyum sağlamanın sivri yanlarını törpülemekten geçtiğini fark edemezdim.

Bir garip sergi

2009-02-28T09:39:00.000+02:00

Hastaneler enteresan yerler. Yukarıda gördükleriniz Ürolog Op. Dr. Salim Çalık'ın 1913 - 1969 yılları arasında çıkardığı üriner sistem taşları...

Not: Hastane hastane geziyorum Gregory House arıyorum. Mamafih bulamıyorum.

My Blueberry Nights

2009-02-26T13:45:00.002+02:00

Elizabeth:Yabanmersinli payın nesi var?

Jeremy: Yabanmersinli payın birşeyi yok. İnsanların tercihleri var. yabanmersinli payı suçlayamazsın. Sadece kimse istemiyor.

İzlenmeli! Tek tek satır, satır takip edilmeli!

Film hakkında detaylı bilgi için buraya

Bu aralar...

2009-02-25T02:18:00.000+02:00

"House" 5 sezon bitirdikten sonra hayatımda bir boşluk oluştu. Dizi takip etmenin böyle bir sorunu var. Hayatında yeni ve bir nevi hayali karakterler yer almaya başlıyor.

Dizi bitince garip bir boşluk oluşuyor. Televizyon anlamsızlaşmaya, gün içerisinde gereksiz bir özlem duygusu oluşmaya başlıyor.

İyidik, her gün buluşup yeni vakkalar çözüyorduk, neden bittin ki?